Ten geleide
Op deze internetpagina vindt u de CORTE ONDERRECHTINGHE voor de musketier uit Wapenhandelinghe voor roers musquetten ende spiessen, uitgegeven in 1607 en FIGVIRLYK UITGEBEELT door Jacob de Gheijn.
Maurits van Nassau (1567-1625) was ervan overtuigd dat een meer wetenschappelijke en systematische benadering van het krijgswezen zou leiden tot grotere militaire successen. Daarom begon hij schrijvers uit de Oudheid te bestuderen, vooral wat betreft de organisatie, slagorde en aanvalstechnieken van het Romeinse leger.
Een van de belangrijkste vernieuwingen die Maurits doorvoerde was de dril. Hierdoor veranderde het Staatse leger van een meestal ordeloze bende tot een gedisciplineerde vechtmachine. Zo liet Maurits zijn musketiers in rijen opstellen, waarbij de eerste rij op commando van de officieren op de vijand schoot, zich omdraaide om plaats te maken voor de tweede rij, naar achteren liep terwijl ondertussen het musket herladen werd.
Het was daarom van het grootste belang dat musketiers hun wapens snel en efficiënt wisten te hanteren. Ook voor andere infanteristen, bijvoorbeeld de piekeniers, werden dergelijke drils ontworpen. Om deze nieuwe methode onder het volk te verspreiden, werden door Jacques de Gheyn prenten gemaakt die elke handeling apart weergaf. Deze prenten werden verzameld en als 'Wapenhandelinghe' in 1607 uitgegeven.
Verantwoording
Bij het 'digitaliseren' heb ik me zoveel mogelijk aan de originele tekst gehouden.
De enige uitzonderingen hierop zijn:
- De drukletter
, zoals hier in het woord 
(grootste) is, ter bevordering van de leesbaarheid, in de hele tekst veranderd in een S.
- De 17e-eeuwse gewoonte om onder aan de bladzijde het eerste woord van de volgende bladzijde weer te geven is niet over genomen.
